Τί είναι ... οι μύκητες

Τί είναι ... οι μύκητες
από την Γεωργία Χριστοπούλου


Γ ε ν ι κ ά   γ ι α   τ ο υ ς   μ ύ κ η τ ε ς  :
Οι μύκητες είναι μέρος μιας κατηγορίας μικροοργανισμών, οι οποίοι εκτείνονται από μονοκυττάριους σχηματισμούς που μπορούν να γίνουν ορατοί μόνο με μικροσκόπιο, έως τα πολυκύτταρα μανιτάρια τα οποία είναι σαπρόφυτα και που εύκολα είναι ορατά με γυμνό οφθαλμό. Τα σαπρόφυτα λαμβάνουν την τροφή τους από νεκρή ύλη.

Οι μύκητες είναι μικροοργανισμοί και μπορούν να αναπτυχθούν σε μια μεγάλη ποικιλία περιβαλλόντων που υπάρχουν μέσα ή πάνω σε ζώα και ανθρώπους, πάνω σε φυτά ακόμα και στο έδαφος.

Τ α ξ ι ν ό μ η σ η  : 
Οι μύκητες ταξινομούνται σε 3 κύριες κατηγορίες:

(α) τα δερματόφυτα
(β) τους βλαστομύκητες και
(γ) τους υφομύκητες

Μ υ κ η τ ι ά σ ε ι ς   σ τ ο ν    ά ν θ ρ ω π ο:

Οι επιφανειακές μυκητιάσεις στο δέρμα μας είναι αρκετά συχνές και κατά κανόνα υποχωρούν με τοπική θεραπεία.

Οι πιο βαθιές μυκητιάσεις είναι σπανιότερες.

Μύκητες (φωτογραφία από wikipedia.com)

Τί είναι ... τα βακτήρια;

Τί είναι ... τα βακτήρια (μονήρη);
από τη Γεωργία Χριστοδούλου


Γ ε ν ι κ ά   γ ι α   τ α   β α κ τ ή ρ ι α:
Τα βακτήρια είναι  μικροσκοπικοί μονοκύτταροι οργανισμοί, σπάνια είναι και πολυκύτταροι,  που συναντούνται σε κάθε είδους βιότοπους και σε πολύ μεγάλους αριθμούς.


Π ο ύ  β ρ ί σ κ ο ν τ α ι,   τ ί  σ χ ή μ α   έ χ ο υ ν :Τους συναντάμε από μια σταγόνα σάλιου έως και μέσα στο χώμα, από τους πάγους των πολικών περιοχών μέχρι και τις ερήμους των τροπικών περιοχών, μέχρι το βαθύ των ωκεανών. Εντοπίζονται πάνω στα σώματα ζώων και φυτών καθώς και στο έδαφος.
Τα βακτήρια έχουν διάφορα σχήματα σφαιρικό, ραβδοειδές, σπειροειδές, καθώς και καμπυλόγραμμων ράβδων. Οι διαστάσεις των βακτηρίων μετριούνται σε εκατομμυριοστό το μέτρου, πρόκειται για τους μικρότερους μονοκύτταρους οργανισμούς μεταξύ των έμβιων όντων της φύσης μετά από τους ιούς. Τα βακτήρια έχουν πολύ απλή κυτταρική δομή. Σε ένα γραμμάριο χώματος συνήθως υπάρχουν 40 εκατομμύρια βακτηριακά κύτταρα, ενώ σε ένα χιλιοστόλιτρο γλυκού νερού βρίσκονται περίπου ένα εκατομμύριο βακτηριακά κύτταρα. 


Τ α  β α κ τ ή ρ ι α   κ α ι   ο   ά ν θ ρ ω π ο ς :
Τα βακτήρια είναι πολύ σημαντικά για την ανακύκλωση θρεπτικών ουσιών και εξαρτώνται από αυτά όπως πχ η δέσμευση αζώτου από την ατμόσφαιρα. Στο ανθρώπινο σώμα υπάρχουν περίπου 10 φορές περισσότερα βακτηριακά κύτταρα σε σχέση με τα ανθρώπινα κύτταρα. Οι μεγαλύτεροι αριθμοί βρίσκονται στο δέρμα και στο έντερο. Τα περισσότερα βακτήρια στο σώμα είναι ακίνδυνα και μερικά από αυτά είναι ωφέλιμα για τον άνθρωπο. Λίγα είδη βακτηρίων είναι παθογόνα και προκαλούν μολυσματικές παθήσεις όπως: χολέρα, λέπρα, πανώλη, σύφιλη. Οι πιο κοινές θανάσιμες βακτηριακές ασθένειες είναι οι αναπνευστικές μολύνσεις, με τη φυματίωση μόνο να σκοτώνει περίπου 2 εκατομμύρια ανθρώπων το χρόνο, στην Αφρική κυρίως. Στις αναπτυγμένες χώρες τα αντιβιοτικά χρησιμοποιούνται για να θεραπεύσουν τις βακτηριακές μολύνσεις. Τα βακτήρια είναι σημαντικά για την διαχείριση των αποβλήτων, την παραγωγή γαλακτοκομικών προϊόντων μέσω της ζύμωσης και στη βιοτεχνολογία και την κατασκευή αντιβιοτικών και άλλων χημικών.

Βακτήρια (φωτογραφία από wikipedia.com)

Τί είναι ... τα μονήρη;

Τί είναι ... τα μονήρη (βακτήρια);
από τη Σταυρούλα Σαββίδη

Γ ε ν ι κ ά    γ ι α    τ α   μ ο ν ή ρ η :
Πρόκειται για   τους μικρότερους και πολυπληθέστερους οργανισμούς στη Γη.  Αντέχουν ακόμη και σε συνθήκες όπου δε θα μπορούσε να επιβιώσει άλλο ζωντανό πλάσμα: στους πάγους, στο βραστό νερό ή στα βάθη της θάλασσας. Ορισμένα βακτήρια δε χρειάζονται καν οξυγόνο για να ζήσουν ( αναεροβίωση).  Τα βακτήρια αποτελούνται από ένα μόνο κύτταρο    και είναι πολλών ειδών ( ορισμένα είδη ζουν τόσο στο νερό όσο και στην ξηρά).

Σ χ ή μ α ,   τ ρ ο φ ή ,    μ ε τ α κ ί ν η σ η:
Με βάση το σχήμα τους διακρίνονται σε κόκκους ( τα σφαιρικά ) και σε βακίλους ( τα ραβδοειδή ή σπειροειδή). Ανάλογα με τις διατροφικές τους απαιτήσεις, χωρίζονται σε παράσιτα, που ζουν σε βάρος άλλων ζωντανών οργανισμών, και σε σαπρόφυτα, που τρέφονται με φυτικούς ή ζωικούς οργανισμούς σε αποσύνθεση. Για να μετακινηθούν χρησιμοποιούν  βλεφαρίδες ή μαστίγια,  νηματοειδείς απολήξεις διατεταγμένες γύρω από το κύτταρο και αποτελούμενες από ελαστικές πρωτεΐνες. 

Λ ε ι τ ο υ ρ γ ί ε ς  :
Τα βακτήρια είναι απαραίτητα στη φύση καθώς επεξεργάζονται τα απόβλητα άλλων οργανισμών απελευθερώνοντας στοιχεία απαραίτητα για τη ζωή όπως άνθρακα, άζωτο υδρογόνο και επηρεάζουν τη γονιμότητα του εδάφους μετατρέπονται το ατμοσφαιρικό άζωτο σε ενώσεις που μπορούν να χρησιμοποιηθούν από τα φυτά. Τα βακτήρια που μεταδίδουν ασθένειες ονομάζονται παθογόνα. 

Μονήρη (φωτογραφία από wikipedia.com)

Τί είναι ... η κοσμική ακτινοβολία;

Τί είναι ... η κοσμική ακτινοβολία;
Η κοσμική ακτινοβολία αποτελείται από φορτισμένα σωματίδια που στην πλειοψηφία τους είναι πρωτόνια, σωμάτια α και πυρήνες σιδήρου. Τα σωμάτια αυτά ταξιδεύουν στο Διάστημα και πέφτουν συνεχώς στη Γη από κάθε κατεύθυνση με ταχύτητες κοντά σε εκείνη του φωτός. Πηγή προέλευσης της κοσμικής ακτινοβολίας είναι o Γαλαξία μας, αλλά και άλλοι πιο μακρινοί γαλαξίες.
Στην επιφάνεια της Γης η ένταση της κοσμικής ακτινοβολίας αυξομειώνεται από διάφορους παράγοντες. Ένας βασικός παράγοντας είναι η δραστηριότητα του Ηλίου και το υψόμετρο (περίπου διπλασιάζεται κάθε 1500 μέτρα στην κατώτερη ατμόσφαιρα).

Η κοσμική ακτινοβολία είναι πιο έντονη στη στρατόσφαιρα της Γης, περίπου στα 10 000 m, και η έντασή της ελαττώνεται σταδιακά όσο πλησιάζει προς την επιφάνεια της θάλασσας, επειδή ένα μεγάλο μέρος της απορροφάται από τα αέρια της ατμόσφαιρας.

Έρευνα: Σενάντα Καρμάι

Πηγές: Λογισμικό Φυσικής Γυμνασίου

Γιατί ... το ατομικό μανιτάρι είναι ένας μικρός Ήλιος;

Γιατί ... το ατομικό μανιτάρι είναι ένας μικρός Ήλιος;
Ο Ήλιος είναι ένα σχετικά μικρό άστρο απ'τα δισεκατομμύρια ήλιους του δικού μας Γαλαξία, είναι το κοντινό, δικό μας άστρο, που μας φωτίζει και μας θερμαίνει. 
Από που όμως προέρχεται όλο αυτό το ποσό ενέργειας ;
Ο Ήλιος είναι ένα άστρο αερίων όπως και πολλά άλλα παρόμοια άστρα και αποτελείται κυρίως από υδρογόνο. Κάθε δευτερόλεπτο εκατοντάδες εκατομμύρια πυρήνες υδρογόνου συνενώνονται και παράγουν πυρήνες του χημικού στοιχείου ήλιο. Η διαδικασία αυτή είναι η   π υ ρ η ν ι κ ή     σ ύ ν τ η ξ η   , κατά την οποία στο εσωτερικό του ήλιου παράγεται ενέργεια που απ'την επιφάνειά του ακτινοβολείται σ'όλο το Σύμπαν . Είναι δηλαδή ο Ηλιος μια τεράστια ''βόμβα υδρογόνου'',που εκρήγνυται ασταμάτητα περίπου επί 5.000.000.000 χρόνια τώρα και θα ακτινοβολεί άλλα τόσα και άλλα τόσα...

Κατά την έκρηξη μιας  β ό μ β α ς   υ δ ρ ο γ ό ν ο υ  το πυρηνικό μανιτάρι της λιώνει και σαρώνει τα πάντα σε μεγάλη έκταση. Κανένας και τίποτε δεν μπορεί να σταθεί μέσα και γύρω του. Η θερμοκρασία που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του από τη σύντηξη του υδρογόνου ξεπερνά τους 10.000.000 βαθμούς κελσίου , όπως συμβαίνει και μέσα στον Ήλιο. Το πυρηνικό μανιτάρι ,δηλαδή, αποτελεί ένα μικρό δείγμα για το πώς περίπου είναι το εσωτερικό του Ήλιου, μόνο που ο Ήλιος είναι δισεκατομμύρια φορές μεγαλύτερος και... ευτυχώς, πολύ μακριά απ'τη Γη.

Έρευνα: Σενάντα Καρμάι

Πηγές: Λογισμικό Φυσικής Γυμνασίου

Τί είναι ... η ατμοσφαιρική πίεση;

Τ ί   ε ί ν α ι   ...  η  α τ μ ο σ φ α ι ρ ι κ ή   π ί ε σ η ; 
Η ατμόσφαιρα είναι ένα    στρώμα από αέρα    που περιβάλει τον πλανήτη μας μέχρι ύψος 80km. Τα μόρια των αερίων (κυρίως αζώτου και οξυγόνου), που αποτελούν τα συστατικά του αέρα,κινούνται αδιάκοπα προς κάθε κατεύθυνση και   συγκρούονται με τις επιφάνειες που έρχονται σε επαφή.  Η πίεση που δημιουργείται με αυτόν τον τρόπο είναι η ατμοσφαιρική πίεση.

Π ώ ς   μ ε τ α β ά λ λ ε τ α ι    η   α τ μ ο σ φ α ι ρ ι κ ή   π ί ε σ η  ;

Ο αέρας που βρίσκεται κοντά στην επιφάνεια της Γης συμπιέζεται απ'την μάζα του αέρα που βρίσκεται ψηλότερα και για αυτό το λόγο η ατμοσφαιρική πίεση είναι πιο μεγάλη στην επιφάνεια της θάλασσας παρά στην κορυφή ενός γειτονικού βουνού.
Με άλλα λόγια,    η ατμόσφαιρα στα χαμηλά ύψη είναι πυκνή , ενώ,  καθώς αυξάνεται το ύψος, αραιώνει και σταδιακά εξαφανίζεται.


Έρευνα: Σενάντα Καρμάι
Πηγές: Βιβλίο Γεωγραφίας Α΄ Γυμνασίου, Λογισμικό Φυσικής
Περισσότερα: Πειράματα για την ατμοσφαιρική πίεση, από το Εργαστήριο Πειραματικής Διδασκαλίας των Φυσικών Επιστημών

Βιογραφία: Σαρλ Ογκυστέν ντε Κουλόμπ

Βιογραφία: Σαρλ Ογκυστέν ντε Κουλόμπ,
έρευνα : Σοφία Παρασκευά
πηγή: Βικιπαίδεια, η ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια


Σαρλ Ογκυστέν ντε Κουλόμπ (1736-1806)
Ο Σαρλ Ογκυστέν ντε Κουλόμπ (γαλλ.: Charles Augustin de Coulomb, ελλην.: Κάρολος Αυγουστίνος ντε Κουλόμπ) γεννήθηκε στις 14 Ιουνίου του 1736 στην Ανγκουλέμ της Γαλλίας και πέθανε στις 23 Αυγούστου του 1806 στο Παρίσι.
 Σπούδασε    στη στρατιωτική σχολή της πόλης Μεζιέρ και αποφοίτησε το 1761 ως στρατιωτικός μηχανικός με τον βαθμό του υπολοχαγού. Υπηρέτησε εννέα χρόνια στην Καραϊβική, όπου ήταν υπεύθυνος για την κατασκευή των οχυρών της Μαρτινίκας. Το 1774 ο Κουλόμπ έγινε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας Επιστημών του Παρισιού.     Βραβεύτηκε από την Ακαδημία για μία εργασία του σχετικά με τις μαγνητικές πυξίδες .   Το 1779 δημοσίευσε την ανάλυσή του για την τριβή στη λειτουργία των μηχανών και συγκεκριμένα τον τρόπο της μεταβολής της τριβής με την πίεση. Βραβεύθηκε εκ νέου για αυτήν την μελέτη του, μία εργασία που έμεινε αξεπέραστη για 150 χρόνια.     Tα επόμενα 25 χρόνια παρουσίασε στην Ακαδημία άλλες 25 μελέτες πάνω σε θέματα του ηλεκτρισμού, μαγνητισμού, της στρέψης και των εφαρμογών της.    Συνέγραψε επίσης εκατοντάδες μελέτες για κατασκευές δημοσίων έργων. Ο Κουλόμπ ήταν πολυγραφότατος και δεν άφηνε να χαθεί καμία ευκαιρία για τη διεξαγωγή μελετών. Μελέτησε την αντοχή των υλικών και τις δυνάμεις φορτίων πάνω σε δοκούς συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη της στατικής των κατασκευών. Μελέτησε επίσης θέματα εργονομίας. Έθεσε τα θεμέλια της μελέτης βέλτιστης παραγωγής έργου από ανθρώπους και ζώα. Η εργασία του αυτή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στις μετέπειτα μελέτες του Gaspard Coriolis.
  Η πιο σημαντική μελέτη του, όμως, αφορούσε τους τομείς της ηλεκτροστατικής και του μαγνητισμού.   Για να κάνει πειράματα χρησιμοποίησε το στροφικό εκκρεμές, το οποίο επινόησε ο ίδιος. Περιέγραψε επίσης τον τρόπο κατασκευής της μαγνητικής πυξίδας που βασίζεται στο στροφικό εκκρεμές. Απέδειξε τον φερώνυμο νόμο του αντίστροφου τετραγώνου για την ηλεκτροστατική δύναμη ανάμεσα σε δύο φορτία.
Πέντε χρόνια προτού πεθάνει ο Κουλόμπ ήταν πρύτανης του Institut de France ( όπως είχε μετονομαστεί η Ακαδημία Επιστημών του Παρισιού). Η συμβολή του στον ηλεκτρισμό και στον μαγνητισμό με τη διεξαγωγή πειραμάτων ακριβείας απέσπασε αυτό το μέρος της Φυσικής από την παραδοσιακή φυσική φιλοσοφία και το ανήγαγε σε θετική επιστήμη.
  Η μονάδα μέτρησης του ηλεκτρικού φορτίου, στο διεθνές σύστημα μονάδων, φέρει προς τιμή του το όνομά του.